कोल्हापूरच्या नूलपासून आशिया कपच्या विजयी गोलपर्यंत : सानिका मानेचा प्रेरणादायी प्रवास

कोल्हापूरच्या नूलपासून आशिया कपच्या विजयी गोलपर्यंत : सानिका मानेचा प्रेरणादायी प्रवास

पुणे, 13 सप्टेंबर: चीनमधील हॉकी मैदानावर काही क्षणांसाठी जणू सगळा आवाज थांबला होता.

आणि त्यानंतर आला तो क्षण, ज्याने सानिका चंद्रकांत मानेचे आयुष्य कायमचे बदलून टाकले.

कोल्हापूर जिल्ह्यातील छोट्याशा नूल गावातून आलेल्या सानिकाने चीनविरुद्धच्या महिला ज्युनियर आशिया कप 2026च्या अंतिम सामन्यात 17व्या मिनिटाला गोल करत भारताला 1-0 अशी संस्मरणीय विजयी आघाडी मिळवून दिली. अखेरपर्यंत ही आघाडी कायम राहिली आणि भारताने सलग तिसऱ्यांदा ज्युनियर आशिया कपचे विजेतेपद पटकावले.

भारतासाठी हा आणखी एक ऐतिहासिक विजेतेपदाचा क्षण होता.

पण सानिकासाठी हा केवळ एक विजय नव्हता. आंतरराष्ट्रीय हॉकीच्या झगमगाटापासून दूर, महाराष्ट्रातील एका छोट्याशा गावातील मैदानावर सुरू झालेल्या स्वप्नाची ही परिपूर्ती होती.

नूलची लेक

सानिका अशा कुटुंबातून आली आहे, जिथे हॉकी हा केवळ खेळ नाही, तर जीवनाचा एक भाग आहे.

तिची आई ज्योती या माजी राष्ट्रीय स्तरावरील हॉकीपटू आहेत. मोठी बहीण कृष्णानेही राष्ट्रीय स्तरावर हॉकीचे प्रतिनिधित्व केले आहे. वडील चंद्रकांत हे शेतकरी आहेत.

नूलमध्ये वाढताना सानिकाच्या रक्तातच खेळ होता. सुरुवातीला अॅथलेटिक्स हा तिचा आवडता खेळ होता. मात्र, हळूहळू हॉकीने तिचे मन जिंकले. एका छोट्या मुलीच्या खेळाची सुरुवात पुढे तिला गावातील स्पर्धांपासून महाराष्ट्राच्या संघापर्यंत आणि अखेर भारतीय संघाच्या जर्सीपर्यंत घेऊन गेली.

तिच्यातील गुणवत्ता सर्वप्रथम प्रशिक्षक अनिकेत मोरे यांनी ओळखली. त्यानंतर भारतीय क्रीडा प्राधिकरणाच्या (SAI) प्रशिक्षणामुळे तिच्या खेळाला अधिक तांत्रिक परिपक्वता आणि आत्मविश्वास मिळाला.

या प्रवासात काहीही सहज मिळाले नाही. छोट्या शहरांमधून आणि गावांमधून पुढे येणाऱ्या असंख्य युवा खेळाडूंप्रमाणे सानिकालाही प्रत्येक संधीसाठी संघर्ष करावा लागला.

पण ती थांबली नाही.

स्वप्न मोठे होत गेले

महाराष्ट्राचे प्रतिनिधित्व करताना सानिकाच्या मनात भारतीय संघाची जर्सी घालण्याचा विश्वास अधिक दृढ झाला.

अखेर तिने भारतीय ज्युनियर संघात स्थान मिळवले. तिच्यासोबत केवळ तिची स्वतःची स्वप्ने नव्हती, तर कुटुंबाच्या अपेक्षा आणि नूलमधील हॉकीप्रेमींच्याही आशा होत्या.

आणि मग आला चीनमधील 2026 ज्युनियर आशिया कप.

सानिका केवळ संघातील एक खेळाडू म्हणून आली नव्हती.

ती भारताच्या आक्रमणातील महत्त्वाची खेळाडू बनली.

दक्षिण कोरियाविरुद्ध भारताच्या 4-1 विजयात तिने गोल केला. त्यानंतर मलेशियाविरुद्धच्या 11-1 विजयात दोन गोल केले. जपानविरुद्धही तिने गोल केला, तर पाकिस्तानविरुद्ध दोन गोल करत आपली छाप पाडली.

पण अजून एक गोल बाकी होता — आणि तो सर्वांत महत्त्वाचा ठरणार होता.

ज्या गोलने गावाची मान उंचावली

चीनविरुद्धचा अंतिम सामना अत्यंत चुरशीचा होता. पहिल्या क्वार्टरमध्ये दोन्ही संघांना गोल करण्यात यश आले नाही.

भारताला एका प्रेरणादायी क्षणाची गरज होती.

आणि तो क्षण सानिकाकडून आला.

17व्या मिनिटाला ती योग्य वेळी योग्य ठिकाणी पोहोचली. एक लांब पास चीनच्या सर्कलमध्ये आला आणि सानिकाने क्षणाचाही विलंब न करता आपल्या स्टिकचा अचूक वापर करत चेंडू गोलजाळ्यात धाडला.

भारत 1, चीन 0.

सामना अजून संपलेला नव्हता.

चीनने जोरदार आक्रमण केले. भारताने तितक्याच निर्धाराने बचाव केला. प्रत्येक सेव्ह, प्रत्येक टॅकल आणि प्रत्येक क्लिअरन्समध्ये विजेतेपदाचे वजन होते.

पण भारतीय बचावफळीने हार मानली नाही.

अखेर अंतिम शिट्टी वाजली.

स्कोअरबोर्डवर अजूनही तेच होते — भारत 1, चीन 0.

भारत आशिया कपचा विजेता ठरला.

आणि विजेतेपदाचा निर्णायक गोल केला होता नूलच्या सानिका मानेने.

तिकडे चीनमध्ये गोल झाला आणि इकडे नूलमध्ये आनंदाचा जल्लोष

चीनपासून हजारो किलोमीटर दूर असलेल्या नूलमध्ये त्या क्षणाचे महत्त्व सर्वाधिक जाणवले असेल.

खेळाच्या वातावरणात वाढलेल्या एका शेतकऱ्याच्या मुलीसाठी हा विजयी गोल केवळ वैयक्तिक यश नव्हता.

तो होता पहाटेच्या सरावासाठी.

तो होता असंख्य प्रशिक्षण सत्रांसाठी.

तो होता कुटुंबाने केलेल्या त्यागासाठी.

तो होता तिच्यावर विश्वास ठेवणाऱ्या प्रशिक्षकांसाठी.

आणि तो होता त्या प्रत्येक छोट्या गावातील मुलीसाठी, जी हातात हॉकी स्टिक घेते आणि एक दिवस भारताची जर्सी घालण्याचे स्वप्न पाहते.

आईचा हॉकीचा अनुभव सानिकाला लहानपणापासूनच या खेळाची जाण देणारा ठरला. तर शेतकरी असलेल्या वडिलांच्या जीवनातून तिने आणखी एक महत्त्वाचा धडा घेतला — यशासाठी संयम, कठोर परिश्रम आणि सातत्य आवश्यक असते.

सानिकाने हे दोन्ही धडे आपल्या प्रवासात जपले.

महाराष्ट्रातून जगाच्या मंचावर

सानिकाचे हे यश हॉकी महाराष्ट्रासाठीही अभिमानाचा क्षण आहे. तिच्या घडणीत आणि प्रवासात महाराष्ट्रातील हॉकीच्या वातावरणाचे महत्त्वपूर्ण योगदान राहिले आहे.

सानिकाची कहाणी एक गोष्ट अधोरेखित करते — भारताचे पुढील हॉकी तारे कुठूनही उदयास येऊ शकतात.

ते मोठ्या शहरांमधून किंवा नामांकित अकादम्यांमधून येऊ शकतात; पण ते एखाद्या छोट्याशा गावातूनही येऊ शकतात, जिथे मोठी स्वप्ने पाहण्यासाठी आवश्यक असते ते फक्त एक हॉकी स्टिक, एक चेंडू आणि खेळत राहण्याची जिद्द.

ज्युनियर आशिया कपचे विजेतेपद सानिकाच्या कारकिर्दीत आणखी एक महत्त्वाचा टप्पा ठरला आहे.

त्याहून महत्त्वाचे म्हणजे भारताच्या या विजयामुळे FIH ज्युनियर महिला विश्वचषकासाठी भारताची पात्रता निश्चित झाली आहे. त्यामुळे सानिकाला आंतरराष्ट्रीय स्तरावर चमकण्याची आणखी एक मोठी संधी मिळणार आहे.

तिचा प्रवास अजून संपलेला नाही.

पण चीनमधील त्या अविस्मरणीय संध्याकाळी नूलची ही लेक भारतीय हॉकीच्या विजयाच्या केंद्रस्थानी होती.

छोट्याशा गावातून मोठे स्वप्न घेऊन निघालेली सानिका माने आता आशिया कप विजेती आहे.

महाराष्ट्राच्या मातीतून चीनच्या मैदानापर्यंत पोहोचलेल्या तिच्या स्टिकमधून निघालेल्या एका गोलने भारताला विजेतेपद मिळवून दिले — आणि नूलच्या या लेकीने भारतीय हॉकीच्या इतिहासात आपले नाव कोरले.

महाराष्ट्र ऑलिम्पिक असोसिएशनचे सहयोगी उपाध्यक्ष, हॉकी इंडियाचे सहयोगी उपाध्यक्ष आणि हॉकी महाराष्ट्राचे वरिष्ठ उपाध्यक्ष मनोज भोरे म्हणाले, “सानिका मानेने मिळवलेले हे यश अत्यंत मोठे आहे. आशिया कपसारख्या प्रतिष्ठेच्या स्पर्धेच्या अंतिम सामन्यात निर्णायक गोल करून भारताला विजेतेपद मिळवून देणे ही महाराष्ट्राच्या हॉकीसाठी अभिमानाची आणि गौरवाची बाब आहे. नूलसारख्या छोट्या गावातून आलेल्या सानिकाने आंतरराष्ट्रीय स्तरावर महाराष्ट्राचे नाव उंचावले आहे. तिच्या या ऐतिहासिक कामगिरीचा आम्हा सर्वांना मनापासून अभिमान आहे.”

सानिका चंद्रकांत माने हिला ‘सामनावीर’ पुरस्काराने गौरविण्यात आले. तसेच, 2026 महिला ज्युनियर आशिया कपमध्ये भारताने विजेतेपद पटकावताना अंतिम सामन्यात तिने विजयी गोल केला.